Bir Rönesans Mühendisi Leonardo da Vinci Kimdir? Hayatı ve Eserleri
XV. yüzyıl Rönesans döneminde yaşamış Leonardo da Vinci döneminin en iyi filozofu, astronotu, mimarı, mühendisi, mucidi, matematikçisi, anatomisti, müzisyeni, heykaltraşı, botanisti, jeoloğu, yazarı ve ressamıdır. Tarihin en yaratıcı ve yetenekli bilim adamları arasında bulunur eserlerinde ve yapıtlarında yaratıcılığı ve çok yönlülüğe rastlamak mümkündür.
Leonardo da Vinci Kimdir?
Tam adı Leonardo di ser Piero da Vinci olan ünlü sanatçı, 15 Nisan 1452 tarihinde İtalya’nın Vinci kasabasında dünya geldi. Babası soylu tabakadan bir noterdi ve annesi alt tabakadan bir hizmetçiydi. Birçok araştırmacın iddiasına göre annesinin Osmanlı İmparatorluğundan alınan bir köle olduğu düşünülmektedir ve Leonardo da Vinci’nin Türklere ilgisinin bundan dolayı olduğu düşünülmektedir.
Leonardo da Vinci Hayatı ve Çalışmaları
14 yaşına kadar İtalya’nın Vinci kasabasında yaşayan Leonardo, 1466 yılında babasıyla birlikte Floransa’ya gitti. Floransa en iyi atölyelerinden birinde zamanın ressamlarından Andrea del Verrocchio‘nun yanında eğitim almasını başladı.. Andrea del Verrocchio’nun yanında çırak olarak çalışmaya başlayan Leonardo, burada ünlü ressamlarla da tanışma fırsatı buldu ve resim alanında ustası eşliğinde çalışmalar yürüttü.
Leonardo çocukluğundan beri kuşlara, uçmaya karşı ayrı bir ilgisi vardı. Kuşların hareketlerini inceleyerek bir anlam bulmaya ve bunu uyarlamak üzerine çalışmalar yaptı ve Da Vinci insanlarında uçabileceği tasarımlar ve makineler yaptı. Askeri, mühendislik, müzik aletleri ve birçok alanda insan gücü yerine kullanılabilecek makine tasarımları yapmıştır. Tank, helikopter gibi çalışmaların temelini Da vinci tarafından atılmıştır ve günümüzde bu çizimlere bağlı kalınarak tasarımlar ve geliştirilmeler yapılmaktadır.
Leonardo da Vinci dalgıç giysisi, su pompalayan makineler, denizaltı, makineli tüfek uçak paraşüt türünden araçlar, bisikletler tasarlamıştır. İnsanlık tarihinin en önemli resimlerinden biri olan Mona Lisa’yı 1503 yılında yapmaya başladığı tahmin edilmektedir.1495-1498 yıllarında yapmış olduğu ‘Son Akşam Yemeği’ diğer bir önemli eserlerindendir.
Leonardo da Vinci anatomi alanında bir ilgisi vardı. İnsan fizyolojisinin ve anatomisinin üzerine çizimler yaptı bu çizimlerinde insanların iç organlarına yer vermiştir. Bu çizimler modern tıbbın önünü açmıştır. Gördüğü, gözlemlediği her şeyi çizerek açığa kavuşturuyordu. Yaptığı ayrıntılı çizimlerle anatominin detaylarını ortaya çıkarıyordu. Çizimleri, bazı ufak yanlışlıklara rağmen son derece nettir. Zamanında Papa Da Vincinin insan anatomisi üzerine çalışmasını yasaklamıştır. Da Vinci bu yasaktan sonra ise araştırmalarını hayvanlar üzerinden sürdürdü ve dolaşım sistemi üzerine yaptığı araştırmasını sığır kalpleriyle çalışarak devam ettirmiştir.
Leonardo da Vinci, 2 Mayıs 1519’da 67 yaşındayken Ambois’teki evinde yaşamını yitirdi. Kralın kollarında can verdiğine dair rivayetler vardır Amboise’daki Saint Florentin Kilisesi’nde toprağa verildi.
Mühendislik Alanında Önemli Çalışmaları
Leonardo da Vinci, 1487’de Ludovico Sforza’nın himayesi altındayken tasarlandı. Günümüz modern tankların bir prototipi olarak tanımlanan Leonardo’nun zırhlı aracı, bir kaplumbağa kabuğundan esinlenen konik bir kapağı temsil ediyordu.
Da Vinci’nin zamanında yürüttüğü çalışmalarında genellikle eskiz biçiminde, kenarlarına birtakım notlar alınmış karalamalar biçiminde not olarak tutmuştur. Bu çalışmada görülmektedir ki çalışma prensibini anlatırken aracın hava akımını kullanarak uçabileceğinden bahsetmiştir.
Leonardo’nun geliştirdiği rulman tekniği, bilyeli rulmanlarla ilgili çizimleri özellikle dikkati çeker. Bir teknik ressam ustalığıyla çizilen bilyeli rulman tasarısı modern makine sanayinde sürtünmeyi azaltmak amacıyla yaygın bir kullanımı olan bilyeli rulmanın atası niteliğindedir.
Leonardo’nun öngördüğü sistem, sekiz bilye ve yanları bilyelerle tam teması sağlamak üzere iç bükey sekiz milden oluşmaktadır. Bilyeler her yöne serbestçe dönebilirken, her mil sadece kendi ekseni çevresinde dönmektedir.
Bu tüfek tasarımında modern tüfeklerden farklı olarak çalışmaktadır fakat günümüzde kullanılan silah ve tüfek teknolojisine temel oluşturmuştur.
Su altında dalgıca nefes alma imkânı sağlayan bu dalış kıyafetini tasarlamıştır. Birçok eserinde olduğu gibi bu eserinde günümüzde kullanılan dalış kıyafetlerine benzerliği ve çalışma prensibi dikkat çeken niteliktedir.
Bu köprü tasarımı basitliği ve dehası ile öne çıkmaktadır. Herhangi bir ip veya çivi kullanılmayan sadece birbirine geçen odunlardan oluşan ve ek bir desteğe ihtiyaç duymadan kendi kendini ayakta tutabilen bir köprüdür.
Sonuç
Da Vinci bir sözünde ‘İyi geçen bir gün nasıl mutluluk getirirse, iyi geçen bir ömür de mutlu bir ölüm getirir’ demiştir sanattan bilimime bilimden sağlığa , müzikten mühendisliğe birçok anlamda eser vermiştir o eserlerinde çalışmalarında matematik büyüsüne saygı duymuştur ve günümüzde kullanılan makinelerin araçların atası fikir babası olarak kabul edilmektedir.
