Metallerin Mekanik Özellikleri: Bilinmesi Gereken Kavramlar

Metaller kullanıldıklarında sıklıkla dış kuvvetlere maruz kalırlar. Makine mühendisleri bu kuvvetleri hesaplar ve malzeme mühendisleri de kuvvetin bir fonksiyonu olarak zaman, sıcaklık ve diğer şartlarda malzemelerin nasıl ve ne zaman deforme olup kırılacağını belirler. Malzeme mühendisleri ayrıca malzemelerin mekanik özelliklerini de testler yaparak belirler. Bu yazımızda ise metallerin mekanik özellikleri ile ilgili kavramları kısa ve öz bir şekilde sizlere derledik.

İlginizi Çekebilir: Porozite Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Metallerin Mekanik Özellikleri

Metallerin mekanik özellikleri ;

• Kırılganlık (Brittleness),
• Sünme(Creep),
• Süneklik (Ductility),
• Elastiklik (Elasticity),
• Yorulma (Fatigue),
• Sertlik (Hardness),
• İşlenebilirlik (Malleability),
• Plastiklik (Plasticity),
• Esneklik (Resilience),
• Bükülmezlik(Stiffness),
• Tokluk (Toughness),
• Akma dayanımı (Yield strength).

Yukarıda belirtilen metallerin mekanik özellikleri aşağıda kısaca açıklanmıştır.

Kırılganlık (Brittleness)

Metallerin mekanik özellikleri arasında kırılganlık (Brittleness), bir malzemenin görece küçük bir miktarda kuvvet, darbe veya şok uygulanması durumunda malzemede oluşabilecek kırılma veya bozulma durumudur.

Sünme(Creep)

Bir metal yüksek sıcaklıkta akma sınırının altında uzun bir süre sabit bir kuvvete maruz kaldığında, metal kalıcı bir deformasyona uğrar. Buna da sünme (creep) özelliği denir.

Süneklik (Ductility)

Süneklik (Ductility), bir metalin ince tel haline çekilebildiği bir özelliktir. Metalin alanındaki yüzde olarak uzama ve azalma miktarıyla belirlenir.

Elastiklik (Elasticity)

Elastiklik, katı materyallerin deforme olduktan sonra ilk şekline geri dönme eğilimidir.

Yorulma (Fatigue)

Yorgunluk, malzemenin zayıflaması veya strese maruz kalan malzemenin kırılması yada bozulması, özellikle de tekrarlanan bir dizi gerilmedir.

Sertlik (Hardness)

Sertlik (Hardness), dış bir kuvvet ile malzeme üzerinde oluşabilecek kalıcı değişikliğe malzemenin gösterdiği direnç yeteneğidir.

İşlenebilirlik (Malleability)

İşlenebilirlik, bir metalin ince tabakalar haline yuvarlanabildiği bir özelliktir.

Plastiklik (Plasticity)

Plastiklik, üzerine uygulanan dış kuvvet serbest bırakıldığında bir metalin deformasyonunu kalıcı olarak koruduğu bir özelliktir.

Esneklik (Resilience)

Esneklik (Resilience), bir metalin enerjiyi emme ve yumuşak darbe yüküne karşı direnç gösterme yeteneğidir.

Bükülmezlik (Stiffness)

Bir metale harici bir kuvvet uygulandığında, bu kuvvete karşı bir iç direnç geliştirir. Metalin birim alanı başına geliştirilen bu iç dirence stres adı verilir. Sertlik, bir metalin stres altındaki deformasyona dayanma yeteneğidir.

Tokluk (Toughness)

Bir metal üzerine büyük bir dış kuvvet uygulandığında, metal kırılmaya maruz kalır. Tokluk, bir metalin kırılmaya dayanma yeteneğidir.

Akma dayanımı (Yield strength)

Bir metalin kalıcı deformasyon olmadan kademeli artan kuvveti taşıyabilme yeteneğine akma dayanımı (yield strenght) denir.

Kaynak: Virginia University

Metallerin mekanik özellikleri ile ilgili kavramları sizlere kısaca aktardık. Konu ile ilgili soru, görüş ve önerilerinizi yorum olarak belirtmeyi unutmayınız.