MakineMalzeme Bilimi

Somun Nedir? Somun Çeşitleri Nelerdir?

Gelişmelerden haberdar olmak için bizi Google Haberler'den takip edin!

Mühendistan Google News

Pek çok yerde kullanılan ve çoğu materyalin olmazsa olmaz aksamı olan somun, en önemli bağlantı araçlardan biri durumundadır. Özellikle otomotiv, beyaz eşya, mobilya ve doğalgaz sektöründe sıklıkla kullanılan bu nesne, çeşitli aksamları birbirine bağlamaktadır. Ve bu sektörlerin en fazla kullanılan malzemelerinden birisidir. Bu yazımızda somun nedir? Somun çeşitleri nelerdir ve somun ne işe yarar gibi soruların yanıtlarına değineceğiz.

Somun Nedir?

Çeşitli nesnelerde cıvataların sağlam bir biçimde sıkışmasını sağlayıp, saplama ve cıvata türü parçaları birbirine bağlamaya yarayan parçalara somun adı verilmektedir. Cıvatalardan sonra en önemli yardımcı araç durumunda olan somunlar, özellik ve şekillerine göre birçok çeşitten oluşmaktadır. İşlevsel olarak bakıldığında, cıvata ile birbirini tamamladığı görülmektedir. İnşaat ve makine sektöründe çok fazla kullanılan ve malzemelerin bel kemiğini oluşturan parçalardan biridir.

Bu yardımcı parçanın oturma yüzeyi ve üst düzeyi arasında kalan mesafeye de somun kalınlığı ismi verilmektedir. Ve (m) simgesi ile ifade edilmektedir. Somun parçasıyla ilgili olan bir başka terim ise anahtar ağzıdır. Somun parçaları söküp takılırken işlem yapan anahtarın somunla temas ettiği ve paralel iki yüzey arasında kalan mesafe anahtar ağzı olarak bilinir ve anahtar ağzı terimi (s) simgesi ile gösterilmektedir.

Somun Çeşitleri Nelerdir?

Somunlar her biri kendi kullanım alanına uygun olarak üretilmiş olan pek çok çeşitten oluşmaktadır. En fazla kullanılan ve tercih edilen çeşitleri şu şekildedir:

  •     Altı Köşe Somunlar
  •     Altı Köşe Kör Somun
  •     Kare Kaynak Somunu
  •     Kare Somun
  •     Boru Dişi Somun
  •     Flanşlı Somun
  •     İnce Taçlı Somun
  •     Altı Köşe Perçin Somun
  •     Fiberli Flanşlı Somun
  •     Pres Somun
  •     Birleştirme Somunu
  •     Uzatma Somunu
  •     Altı Köşe Kaynak Somun
  •     Kontra Somun
  •     Kelebek Somun
  •     Ağır Yük Somunu
  •     Ağaç Somunu gibi türleri bulunmaktadır.

Sayılı somun çeşitlerinin her birinin farklı işlevleri bulunmakla beraber, kullanılan malzemeye en uygun olan tür kullanılmaktadır.

Somun çeşitleri
Somun çeşitleri

Somun Ne İşe Yarar?

Ortasında vida deliği açılmış olan bu yardımcı parça, cıvataların birbirine bağlanmasını ve cıvataların bulunduğu yere sağlamca yerleşmesini sağlamaktadır. Bir cıvata üzerinde kullanılacak olan somun parçası ne kadar fazla sıkılırsa, o malzemenin sağlamlığı o derece artar.

Pek çok çeşidi bulunan somunların kullanım alanları da bir hayli fazladır. Dolayısıyla cıvata kullanılması gereken her nesne üzerinde somun kullanılmaktadır. Bundan dolayı birçok işe yaramaktadır. Makine Endüstrisi, otomotiv sektörü, beyaz eşya ve küçük ev aletleri, mobilya imalatı, gıda ve sağlık sektöründe çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır.

Bağlantıyı sağlamlaştırmak adına kullanılan somunlardan en iyi şekilde faydalanabilmek için onunla aynı kalitede bulunan cıvatalar kullanılmalıdır. Aksi takdirde işlemden verimli bir sonuç alınamaz ve bu parçayı kullanmanın bir anlamı bulunmaz. Somunların kaliteleri tek rakamlı sayılarla ifade edilmektedir. Ve parçanın kalitesini belirten bu sayılar somuna uygulanabilecek olan en yüksek seviyedeki gerilimin 1/10 oranını göstermektedir. Örnek vermek gerekirse 4 kalite bir somun parçasına uygulanabilecek olan en yüksek gerilim 40 Kg/mm’dir.

Somun Ölçüsü Nasıl Alınır?

Parçaları birbirine bağlama hususunda büyük önemi olan somunların ölçüleri de kullanılacak alana göre değişiklik göstermektedir. Bu parçanın ölçüleri dört ayrı şekilde ölçümü yapılabilen cıvataların aksine iki şekilde yapılmaktadır. Bu iki tip ölçüm şekli, sargılı kısım ve altıgen olan şeklin genişliği ile gerçekleşmektedir.

Pek çok ebatta imal edilebilen bu parçaların büyüklük ve şekilsel özellikleri değiştirilemezler. Standart bir yapıları bulunmaktadır ve bu standartların dışına çıkarılamazlar. Somun ölçer adı verilen materyaller sayesinde somunların ölçüsü rahatlıkla alınabilmektedir. Herkesin kolayca ulaşabileceği bu malzeme, otomotiv parçaları ve donanım malzemeleri satılını gerçekleştiren mağazalarda bulunmaktadır. Somun parçalarının dayanıklılığı da bir ölçü değeri olarak kabul edilmektedir.

Ölçüm yapılırken somun ölçer malzemesine bir somunun başı düzgünce yerleştirilmektedir.  Burada bulunan göstergenin deliklerinde herhangi biri somuna sağlam bir biçimde oturtulur. Sonrasında somunun gösterge içerisine girmesi engellenir. Bu şekilde parçayı yerleştirdikten sonra büyüklüğü ve ölçüsü, seçilen deliğe ait olan ölçü üzerinde sabitlenip görülebilmektedir.

Somunlar, kullanıldığı her materyal üzerinde bağlayıcı etki yapmasından dolayı parça seçimi doğru yapılmalıdır. Aynı zamanda işlemden en verimli sonucun alınabilmesi için cıvata ile uyumlu olan ölçü ve kalitede malzeme kullanılmalıdır.

Bu içeriğimizde somun nedir? somun çeşitleri nelerdir? somun ölçüsü nasıl alınır? ve somun çeşitleri nelerdir? sorularını sizler için derledik. Konu ile ilgili sorularınızı ve görüşlerinizi bize yorum olarak belirtebilirsiniz.

Elif YILMAZ

Ben Elif Yılmaz, Mühendistan platformunda aktif olarak editör, SEO editörü ve SEO uyumlu metin yazarı olarak görev yapmaktayım.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu