Yörünge Nedir? Yörünge Şekli Nasıldır?

Gökyüzüne baktığımızda Dünyanın uydusu olan Ayın sürekli yer değiştirdiğini görürüz. Aynı şekilde Güneşin de gökyüzündeki konumu sürekli değişir. Bunun nedeni Ayın Dünya etrafında, Dünyanın da Güneşin etrafında belli bir yörünge de dönmesidir. Peki nedir bu yörünge ve cisimler yörüngeden çıkmadan nasıl hareket ederler ? Bu soruların cevabını bu mini yazımızda dile getirdik.

Yörünge Nedir ?

Yörünge uzaydaki cisimlerin çekim kuvveti daha yüksek olan gezegen veya yıldızların etkisi altına girmesi sonucu bu cisimlerin etrafını dönerken takip ettiği bir yoldur. Ay Dünya’nın etrafında dolaşarak yörüngesinde kalır. Dünya da Güneş’in etrafında dolaşarak bu yörüngeyi takip eder. Bu da bizlerinde bir yörünge içerisinde olduğumuzu gösterir. Yörüngedeki nesneler uydu adını alır. Bu uydular doğal ve yapay uydu olmak üzere ikiye ayrılır. İnsan yapımı olan uydular uzay istasyonu gibi yapay uydudur. Ay, Dünyanın doğal uydusu olduğu gibi Dünya da Güneşin doğal bir uydusudur.

Güneş sistemindeki tüm gezegenler, kuyruklu yıldızlar, astroidler ve diğer cisimler Güneşin yörüngesinde dönmektedirler. Birçok gezegenin ayrıca doğal uydusu vardır. Bu uydular da kendi gezegenlerinin yörüngesinde hareket etmektedirler.

Yörünge Şekli Nasıldır ?

Bir yörünge çember veya oval gibi eğri bir yoldur.(Teknik kelimeyle “Elips”) Kuyruklu yıldızların yörüngeleri çok uzun ve incedir. Bazen bu cisimler Güneşin çok yakınından geçerler ve hızlıca uzaklaşırlar. Zamanlarının bir çoğunda da Güneşten uzak ve yavaş hareket ederler. Ayın yörüngesi hemen hemen daireseldir.

Cisimler Yörüngede Nasıl Kalırlar ?

Uzayda hareket eden cisimler başka bir kuvvet onları durdurmadığı veya yönünü değiştirmediği sürece hareketlerine devam edeceklerdir. Bu durum Newton’un 1. yasasıdır. Yerçekimi olmasaydı uydular uzayın derinliklerine doğru giderek kaybolurlardı. Ama Dünya’nın yer çekimiyle birlikte uydular Dünyaya doğru çekilirler. Bu çekişme uyduları yörüngede tutar.

Farklı yükseklikteki nesneler yörünge içerisinde farklı hızlarda hareket eder.  Dünya’nın 320 km üstünde bulunan Uzay İstasyonu bu yükseklikte, saatte yaklaşık 28000 km hızla hareket etmelidir. Dünyanın etrafını dolaşmak Uzay İstasyonu için yaklaşık 90 dakika sürer. Ay, Dünya’dan yaklaşık 400.000 km’den daha yüksekte bulunuyor. Saatte 3520 km hızla giderken, Ayın Dünya etrafında dolaşması 28 gün sürüyor. Dünya Güneşin etrafından 1 yılda dönerken Pluto 248 Dünya yılında bunu tamamlıyor.

Kaynak: NASA