VRF Klima Sistemleri Nedir?

VRF ve VRV Sistem Arasındaki Fark

Bu soruyu soran kişi muhtemelen bunu 2 farklı HVAC (Isıtma, Soğutma, Havalandırma, iklimlendirmeyi düzenleyerek kontrol eden ve ortam konforunun sağlanmasına yardımcı olan sistem) teknolojisi olarak düşünüyordur. Aslında, bunlar aynı HVAC teknolojisi için iki farklı terimdir. İnverter teknolojili kompresörlere bağlı olarak ilk VRV HVAC sistemi Daikin firması tarafından 1980’lerin başında icat edilmiştir. HVAC endüstrisinde pazar liderlerinden birisi olan Daikin, resmi bir marka olarak VRV (Değişken Soğutucu Hacmi) terimini kullanmıştır.  Diğer tüm şirketler ise benzer HVAC sistemleri için VRF (Değişken Soğutucu Akışı) terimini kullanmaktadır. Sonuç olarak, VRF terimi daha yaygın kullanılan bir terimdir ve makalemizin geri kalanında VRF klima sistemleri terimini kullanacağız.

VRF Klima Nedir?

VRF klima sistemleri, iklimlendirme sistemlerinin ”Rolls Royce”ları olarak benzetme yapabiliriz. Aşağıdaki birkaç ilkeye dayanan sofistike bir teknolojik klima sistemidir. Bu ilkeler:

• Soğutma işleminin yalnızca soğutma sisteminde soğutucu malzemenin bulunduğu yerde gerçekleşmesi (soğutulmuş su sistemlerinin aksine soğutucu akışkanın tüm sistemde dolaştırılan suyu soğutmak/ısıtmak için kullanıldığı yerlerde).
• Kısmi ısıtma/soğutma yükleri ile enerji tüketimini azaltan invertör kompresörleri.
• Aynı soğutucu akışkan devresi üzerinde birden fazla hava şartlandırma ünitesinin (iç ünite) kullanılabilmesi.
• Modüler büyüme özelliği (özellikle aşamalı olarak büyüyebilen büyük projeler için büyük avantajdır.)

Klasik VRF Klima Sistem Yapısı

Tipik bir sistem bir dış ünite (bir veya birden fazla kompresör içeren), birden fazla iç ünite (sıklıkla ve yanlışlıkla fan coil olarak söylenir), soğutucu akışkan hattı (dış üniteden tüm iç ünitelere dağılır), joint, header (bakır borular arasında hatları ayırmak ve dağıtmak için kullanılır) ve haberleşme kablolarından meydana gelmektedir.

Haberleşme kablolaması, dışarıdan içeriye doğru dağılan 2 kablolu bir kablodan oluşur ve bu da herhangi bir VRF klima sisteminin önemli bir parçası olan kapalı devre ağını oluşturur.

Kontrol için ise, kablosuz uzaktan kumandalar ve merkezi denetleyiciler için tüm iç üniteleri tek bir yerden kontrol etmek gibi bazı imkanlar mevcut olsa da, her iç ünite kendi kablolu kontrol paneli tarafından kontrol edilir.

VRF Klima Sistemleri Nasıl Çalışır?

VRF klima sisteminin çalışma mantığı sistem içerisinde yerleşik olarak bulunur ve her VRF klima sistemi üreticisi tarafından tescillidir. Sistem girdileri kullanıcıdan (örneğin istenen konfor sıcaklığı) ve çevreden (dış ortam sıcaklığı) alır ve bu veriler doğrultusunda optimum güç tüketimini uygulayarak ortamın istenilen konfor şartlarına ulaşmasını sağlar.

VRF Klima sistemlerinin kendisini dış hava koşullarına göre ayarlarma yeteneği, soğutma gruplarına ve fan coil sistemlere dayanan klasik su soğutmalı sistemlerle kıyaslandığında bu sistemleri verimli kılan başlıca faktörlerden birisidir.

Şimdi bir VRF klima sisteminin nasıl çalıştığını detaylıca inceleyecek olursak. Bir dış ünite ve birden fazla iç ünitenin bulunduğu bir VRF klima sistemini ele alalım.

Başlangıçta sistem durur durumdadır (her şey kapalıdır).

Bir kullanıcı iç ünitelerden birisini ”Açık” konuma getirince, dış ünite buradan aldığı sinyal ile birlikte çalışmaya başlar. Bu noktada, dış ortam koşullarını (sıcaklık), iç ortam gereksinimlerini (çalışma modu, ayar noktası sıcaklığı) inceler ve kompresörü istenilen konfor şartına bağlı olarak tam seviyede çalıştırır.

Başka bir iç ünite daha açıldığında, dış ünite tüm çalışan iç ünitelerdeki gereksinimleri yeniden hesaplar ve istenen konfor şartlarını sağlamak için kompresörün gücünü arttırır.

Bu işlem, HVAC sisteminde yapılan her değişiklikte sürekli olarak meydana gelir. Az öncede anlatıldığı gibi bu sistem tamamen otomatiktir ve iç ünitelerden gelen talebe ve dış ortam koşullarına bağlı olarak güç tüketimini optimize eder. Çalışma modu (açma/kapama), çalışma durumu (ısıtma/soğutma/fan/kuru/otomatik), istenen sıcaklık, fan hızı (düşük/orta/yüksek) değerleri değiştirilerek istenen konfor şartının belirlenmesinde kullanıcının etkisi olabilir. Düzgün çalışma için bu parametrelerin kontrol edilmesi tek gerekliliktir ve VRF sistemi ile doğru entegrasyonu is gereken tek şeydir.

VRF Klima Sistem Tipleri

1. Sadece Soğutma Yapan Sistemler (daha az popüler): Bu sistemler sadece soğutma yapabilir. Isıtma modu mevcut değildir. Fan ve Kuru modları her iç ünite için bağımsız olarak mevcuttur.
2. Isı Pompası Sistemleri (en popüler): Tüm iç üniteler ya ısıtılabilir ya da soğutulabilir (aynı anda hem ısıtma hem soğutma yapılamaz). Fan ve Kuru modları her iç ünite için bağımsız olarak mevcuttur.
3. Isı Geri Kazanım sistemleri (daha az popüler) – bu sistemler soğutma ve ısıtmanın her iç ünite tarafından bağımsız olarak aynı anda sağlanabileceği en sofistike sistemlerdir.