EnerjiYenilenebilir Enerji

Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Potansiyeli

Yenilenebilir enerji kaynakları ile elektrik ve ısı üretimi tüm dünyada her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Yani büyük çapta küresel bir enerji dönüşümü çoktan başladı ve birçok ülke de elektrik üretiminde yenilenebilir enerji payını arttırmaya çalışıyor. Ayrıca Türkiye de bu ülkelerden birisidir. Peki Türkiye’nin yenilenebilir enerji potansiyeli ne kadar? Gelin tüm bunları birer birer inceleyelim.

Not: Bu içerik, bilimsel literatür taraması sonucu elde edilen bilgilerin birleştirilmesi ile oluşturulmuştur.

İçerik Tablosu

Türkiye’nin Mevcut Enerji Sistemi

Yenilenebilir enerji kaynaklarının ülkemizdeki potansiyellerine bakmadan önce, Türkiye’nin mevcut enerji sistemini bilmemiz büyük önem taşımaktadır. Bu yüzden Enerji Bakanlığı’nın yayınladığı 2019 yılı enerji denge tablosuna göre kurulu güç değerleri de aşağıdaki tabloda listelenmiştir.

KaynaklarKurulu Güç (MW)
Kömür19879
Petrol717
Doğal Gaz25904
Hidroelektrik28503
Rüzgar7591
Güneş5995
Biyokütle ve Atıklar1163
Jeotermal1515
Toplam91579
Tablo 1: 2019 Yılı Elektrik Kurulu Güç Görünümü [1]

Yukarıdaki tabloya göre Türkiye’deki toplam kurulu güç 91579 MW seviyesindedir. Bu kurulu gücün, 44767 MW’lık kısmını yani %48,9’nu yenilenebilir enerji kaynakları oluşturmaktadır. Bu kaynakların da yıllık elektrik üretim değerleri de ayrıca önemlidir. Bunu da ayrıca aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.

KaynaklarYıllık Elektrik Üretim (TWh)Elektrik Üretimindeki Payı (%)
Kömür110,5735,8
Petrol2,660,86
Doğal Gaz57,2818,55
Hidroelektrik88,8228,76
Rüzgar21,737,05
Güneş9,253
Biyokütle ve Atıklar4,621,5
Jeotermal8,952,9
Toplam308,857100
Tablo 2: 2019 Yılı Kaynaklara göre Yıllık Elektrik Üretimi Payları [2]

Kaynaklara göre Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Potansiyeli

Türkiye hemen hemen tüm yenilenebilir enerji kaynakları konusunda şanslı bir ülkedir. Yani Güneş, rüzgar, biyokütle, dalga, jeotermal, hidroelektrik gibi kaynaklar da büyük bir potansiyele sahiptir. Ayrıca kaynaklara göre Türkiye’nin yenilenebilir enerji potansiyeli de aşağıdaki alt başlıklar ile açıklanmıştır.

Güneş

Türkiye tam bir güneş ülkesi konumundadır. Yani Türkiye’de ortalama olarak metre kare başına düşen güneş radyasyonu miktarı saatte 4,18 kW değerindedir. Ayrıca güneşlenme süresi ise günlük ortalama 7,5 saattir. Buna göre tüm bu değerler baz alınarak hazırlanan bilimsel bir çalışmada Türkiye’nin teorik güneş enerji potansiyeli 6150 TWh, ekonomik olarak uygulanabilir gerçek potansiyel ise 305 TWh civarıdır. [3]

Rüzgar

Rüzgar enerjisi de Türkiye’nin şanslı olduğu kaynaklardan bir tanesidir. Üç tarafı denizlerle çevrili bir yarım ada ülkesi olan Türkiye’nin özellikle kıyı kesiminde rüzgar enerji santralleri yoğunlaşmıştır. Türkiye’de ortalama rüzgar hızı 2,6 m/s ve rüzgar güç yoğunluğu da 25,8 W/m2 ‘dir. Bu yüzden de rüzgar enerjisinin teorik potansiyeli 88000 MW civarıdır. Ayrıca bu kapasitenin de 48000 MW’lık bir kısmı ekonomik olarak uygulanabilir durumdadır. [3]

Hidro

Hidroelektrik santralleri baraj ve nehir tipi olmak üzere ikiye ayrılır. Yani baraj tipi hidroelektrik santralleri baz yükü karşılayan sabit elektrik üretimi sağlayan santrallerdir. Diğer yandan nehir tipi hidroelektrik santralleri ise aynı güneş ve rüzgar gibi değişkendir. Yani elektrik üretimi nehir akıntısına göre değişiklik gösterir. Sonuç olarak Türkiye’nin teorik hidroelektrik kapasitesi 433 GW iken uygulanabilir maksimum kapasite 127,38 GW’dır. [3]

Jeotermal

2019 yılı verilerine göre Dünya’da jeotermal enerji kurulu güç artışında Türkiye’de ilk sırada yer almıştır. Yani Türkiye jeotermal kapasitesi artırımı konusunda 2019 yılında liderliği ele geçirdi ve kurulu güç 1515 MW seviyesine ulaştı. Ayrıca Türkiye’nin bulunan rezervlere göre şuan için uygulanabilir jeotermal enerji kapasitesi 4500 MW seviyesindeyken, teorik kapasite de 38000 MW civarıdır. [3]

Biyokütle

Biyokütle, tarım, hayvancılık, endüstriyel faaliyetler ve evsel kullanım sonucu ortaya çıkan organik maddelerdir. Ayrıca Türkiye’de bir yılda oluşan biyokütle ve atıkların enerji üretim kapasitesi hesaplandığında biyokütlenin teorik potansiyeli yılda 389,79 TWh, elde edilebilir potansiyel ise yılda 197,71 TWh civarıdır. [3]

Dalga

Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir yarım ada ülkesidir. Ama dalga enerjisi potansiyeli olmasına rağmen dalga enerjisinden elektrik üretimi yapan resmi bir güç santrali henüz kurulmamıştır. Ayrıca 2010 yılında yapılan bir çalışmada denizlerimizdeki dalga enerjisi potansiyeli hesaplanmış ve sonuçlar yayınlanmıştır. Sonuç olarak bu çalışmaya göre Türkiye’nin ortalama dalga enerji potansiyeli yaklaşık olarak 10 TWh/yıl civarıdır. [4]

KaynaklarTeorik PotansiyelUygulanabilir Potansiyel
Güneş6150 TWh/yıl305 TWh/yıl
Rüzgar88000 MW45000 MW
Hidroelektrik433000 MW127381 MW
Dalga– 10 TWh/yıl
Jeotermal38000 MW4500 MW
Biyokütle 389,79 TWh/yıl197,71 TWh/yıl
Tablo 3: Kaynaklara göre Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Potansiyeli

Sonuç

Türkiye her geçen yıl, yenilenebilir enerji kurulu gücünü arttırmaktadır. Bu yüzden içeriğimizde de belirttiğimiz gibi Türkiye yüksek yenilenebilir enerji payına ulaşma potansiyeli olan bir ülke konumundadır. Ayrıca Türkiye’nin yenilenebilir enerji potansiyeli iyi bir şekilde belirlenip, buna uygun gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Ayrıca potansiyel belirleme çalışmaları da düzenli aralıklarla gerçekleştirilmeli ve halka açık platformlarda herkese düzenli bir şekilde sunulmalıdır. Sonuç olarak Türkiye’nin geleceği yönelik tüm enerji hedefleri de yenilenebilir enerji kapasitesinin arttırılmasına yöneliktir. Yani temiz enerjiye geçiş konusunda Türkiye yoluna emin adımlarla devam etmektedir.

Kaynaklar

  • [1] Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı (2020). “2019 Enerji Denge Tablosu” | Bağlantı
  • [2] EPİAŞ (Aralık, 2019). “Elektrik Piyasaları Aylık Raporu” | Bağlantı
  • [3] Melikoğlu, M. (2016). “The Role of Renewables and Nuclear Energy in Turkey’s Vision 2023 Energy Targets: Economic and Technical Scrutiny”. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 62, pp. 1-12.
  • [4] Sağlam M., Sulukan E. & Uyar T. (2010). “Wave Energy and Technical Potential of Turkey”. Journal of Naval Science and Engineering
    2010, Vol. 6 , No.2, pp. 34-50.

Emre LEBLEBİCİOĞLU

Emre LEBLEBİCİOĞLU, 1993 yılının Ekim ayında Adana'nın Seyhan ilçesinde doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini burada tamamladı. 2011 yılında Karabük Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği bölümünü kazandı. 2012 yılında ise yine aynı üniversite de Mekatronik Mühendisliğinde çift anadal programına başladı. 2014 yılının ilk döneminde Erasmus programı kapsamında Bükreş Politeknik Üniversitesi'nde eğitim aldı. 2015 yılında haziran ayında Enerji Sistemleri Mühendisliğinden, ağustos ayı sonunda ise Mekatronik Mühendisliğinden mezun oldu. Mezuniyetten sonra ise yaklaşık 2 yıl solar enerji sektöründe faaliyet gösterdi. Askerlik vazifesini de yedek subay olarak tamamladı. Şuan da ise Marmara Üniversitesi İngilizce Makine Mühendisliği bölümünde tezli yüksek lisans yapmaktadır. Ayrıca GENSED'de proje uzmanı olarak çalışmaktadır. İleri seviyede İngilizce ve başlangıç düzeyinde Almanca bilmektedir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu