Sürekli Yüzen Köpekbalıkları Nasıl Dinlenir? Bilim adamları Buldu!
Avcılar bile her zaman uyanık kalamazlar. Ama derinlerin o gösterişli avcıları olan köpekbalıkları, uyuduklarını genelde hiç belli etmezler. Peki yüzen köpekbalıkları nasıl dinlenir? Deniz biyologları, köpekbalıklarının okyanus akıntılarında ‘sörf yaptığını’ ve bu sayede sırayla dinlenmelerini sağladığını keşfettiler.
Florida Uluslararası Üniversitesi’nden Yannis Papastamatiou liderliğindeki bir araştırma ekibi, gri resif köpekbalıklarının gece avlanma davranışlarını inceledikleri bir çalışma yürüttü. Bu köpekbalıkları hayatları boyunca yüzmeyi asla bırakmıyorlar. Onları canlı tutmak için yeterli oksijeni çıkarmak için hareket etmeye devam etmeleri gerekiyor, bu nedenle diğer hayvanların dinlenme şekli gibi sabit dinlenme onlar için söz konusu değildir.
Papastamatiou, gün boyunca bir dalışta köpekbalıklarının belirli bir kanalda yukarı yönlü akıntıya karşı yüzdüklerini fark edene kadar köpekbalıklarının tam olarak nasıl dinlendiği bir bilmeceydi.
Yüzerken Köpekbalıkları Nasıl Dinlenir?
Görünüşe göre köpekbalıkları dinlenmek için kendilerine bir sistem kurmuşlardı. Gruplar halinde çalışma yürüten köpekbalıkları, bir grup kanalın önüne doğru süründüğünde, öncü köpekbalıkları geriye doğru kayarak akımın onları başlangıç pozisyonuna geri götürmesine izin veriyordu. Sistem bir tür taşıma bandı gibiydi. Köpekbalıkları akıntıya karşı bir santim ileri gidiyor, geri taşınıyor, sonra tekrar bir santim ileri gidiyordu.
Bu, anlamak için çok çeşitli bir araç seti gerektirecek bir fenomendi. Ekip, insanlar etrafta yokken hayvanların davranışlarını izlemek ve gözlemlemek için köpekbalıklarına monte edilmiş akustik izleme etiketleri ve su altı kameralarının bir kombinasyonunu kullandı. Ayrıca köpekbalıklarıyla ilgili saha gözlemlerini de yaptılar. Ellerindeki bu araçlarla araştırmacılar, yukarı yönlü akıntılarda yüzen köpekbalıklarının enerji harcamasını hesaplamak için biyomekanik bir model oluşturdular.
Ekip, eldeki bu bilgilerle, okyanus akıntılarına ilişkin mevcut anlayışımıza dayanarak başka köpekbalığı dinlenme noktaları arayabileceklerini fark etti. Yükselişlerin nerede olabileceğini tahmin etmek ve haritalamak için çok ışınlı sonar kullandılar ve bu noktaları izlemek için izleme sensörlerini kullandılar. Bu izleme verileriyle araştırmacılar, köpekbalıklarının gerçekten de gün boyunca yukarı yönlü akımlarda yüzmeyi seçtiklerini ve konumlarını enerji harcamalarını en aza indirecek şekilde uyarladıklarını doğrulayabildiler.
Örneğin, daha güçlü yukarı çekişlere sahip gelen gelgitler sırasında, köpekbalıkları sıkı bir şekilde bir araya geliyor ve konveyör bant mekik davranışını daha güçlü gösteriyor, akımın biraz daha zayıf olduğu yerlerde ise daha derine inerek aynı işlemi tekrarlıyorlar.
Araştırmacılar, davranışın, kuşların minimum enerji harcamasıyla havada kalmak için yukarı hava akımlarını kullanma biçimine benzer olduğunu söyledi. Gelecekteki araştırmalar, bu bilgiyi köpekbalıkları ve kalamar gibi hayatta kalmak için hareket etmeye devam etmesi gereken diğer türleri bulmak için kullanabilir.
