Nesnelerin İnterneti (IoT) Nedir? Nasıl Çalışır?

İnternet ve elektronik cihazlar, hayatımızın hemen hemen her alanına girmiş durumda. Özellikle internete bağlanabilen cihazlar günlük işlerimizde veya hobilerimizde bizlere çok büyük kolaylık sağlıyor. İnternete bağlı cihazların birbirleriyle iletişime geçerek bizlere hizmet etmesi olarak bilinen nesnelerin interneti kavramı da günümüzde popüler hale geldi. Gelin şimdi Nesnelerin İnterneti Nedir? Nasıl Çalışır? Nerelerde Kullanılır? inceleyelim.

Nesnelerin İnterneti Nedir?

İngilizce’de “The Internet of Things” veya kısaca IoT olarak bilinen nesnelerin interneti, kısaca internete bağlı tüm cihazların insan ile etkileşime girmeden birbirleriyle veri paylaşarak iletişim kurması olarak tanımlanabilir. Örneğin sabah alarmınız çaldığında kahve makinenizin otomatik olarak çalışması nesnelerin interneti için basit ve güzel bir örnektir. Alarm cihazınız ile kahve makineniz iletişim halindedir ve alarm cihazı çaldığında kahve makinenize sinyal gönderir. Mesela eve dönerken aracınızın gönderdiği bilgi ile evinizin ısıtma sisteminin çalışması da nesnelerin internetine bir örnektir. Örnekler bu şekilde çoğaltılabilir. Yani internete bağlı her bir cihazın diğer bağlı cihazlar ile iletişime geçebilmesi nesnelerin interneti olarak bilinir.

Nesnelerin İnterneti Kısa Tarihi

MIT’de Auto-ID’nin kurucularından biri olan Kevin Ashton, ilk kez Procter&Gamble (P&G) İÇİN 1999 yılında yaptığı bir sunumda nesnelerin interneti kavramını ortaya attı. Radyo frekans ID’sini P&G’nin üst yönetimin dikkatini çekmek için sunumunu “Internet of Things” yanı nesnelerin interneti olarak isimlendirmiştir. MIT profesörlerinden biri olan Neil Gershenfeld’in kitabı “When Things Start to Think” kitabı da yine 1999 yılında yayınlanmıştır. Her ne kadar bu kitapta tam ismi geçmese de IoT’nin başlangıcı için açık bir vizyon sağlamıştır.

Nesnelerin İnterneti Nasıl Çalışır?

Nesnelerin interneti, sensörler, işlemciler, iletişim yazılımları gibi gömülü sistemler ile çevreden data toplayan, gönderen ve harekete geçen bir mekanizmaya göre çalışır.

İnternete bağlı cihazlar, kendi sensör verilerini bir bulut sistemi aracılığıyla birbirleriyle paylaşır ve analiz eder. Bazen, bu cihazlar kendileriyle alakalı diğer cihazlar ile iletişime geçer ve bilgi transferini bir cihazdan diğerine devam ettirir. Cihazlar herhangi bir insan müdahalesi olmadan çalışmalarına devam eder. Tabi kullanıcı cihazları kendi kullanımına göre ayarlayıp, talimat verebilir.

Örneklerle açıklarsak, akıllı bir eviniz olduğunu düşünün ve evinizdeki tüm cihazlar bir ağa veya bulut sistemine bağlı. Yani buradan birbirleriyle veri paylaşabiliyorlar. Siz tüm bu cihazları ilk başta kendi yaşam döngünüze göre ayarlıyorsunuz. Sabah alarm çaldığında, alarm cihazınızdaki bilgiyi elektronik perde sisteminiz kullanarak evin perdeleri açılıyor. Alarmı kapattığınız anda uyandığınızı evdeki tüm cihazlar algılıyor ve kahve makineniz kahve yapmaya, tost makineniz çalışmaya başlıyor. Tüm bu cihazlar evin içerisinde bulunan bir ağ ile birbirleriyle iletişime geçerek bir nevi birbirleriyle konuşarak bu işlemleri gerçekleştiriyor.

Bağlanılabilirlik, ağ kurma ve iletişim protokolleri, büyük oranda IoT’ye uygulamalarına bağlı internet erişimli cihazlar ile kullanılır.

IoT, yapay zeka (AI) ve makine öğrenimini veri toplama ve işlemeyi daha kolay ve dinamik hale getirmek için kullanabilir.

Nesnelerin İnterneti Nerelerde Kullanılır?

Nesnelerin interneti, aslında hala ilkel olsa da günümüz cihazlarında görülmektedir. Akıllı saat gibi giyilebilir teknolojilerde ve akıllı cep telefonları örnek verilebilir. Bu teknolojinin başlıca kullanım alanları aşağıdaki gibidir.

• Ev ve bina otomasyon sistemleri; ortam koşullarına bağlı olarak kendini ayarlayabilen akıllı aydınlatma sistemlerinde, web ve mobil uygulama tabanlı alarm ve güvenlik sistemlerinde kullanılıyor.
• Endüstriyel uygulamalarda gerçek zamanlı izleme ve süreç kontrolü, akıllı sensör ve denetleyicilerle sistem kalite kontrolünde kullanılır.
• Enerji sektöründe SCADA, gelişmiş ölçüm yapısı, akıllı invertörler, enerji tüketen cihazların uzaktan kontrolünde kullanılır.
• Sağlık sektöründe, uzaktan kişi sağlığı takibi, acil durum bildirim sistemleri, giyilebilir IoT ve gerçek zamanlı bebek izleme gibi uygulamalarda kullanılır.
• Ulaşımda ise akıllı park sistemleri, otonom araçlar ,akıllı trafik kontrolü, acil kurtarma, araç iletişimi, güvenlik ve yol yardımı gibi alanlarda kullanılıyor.
• Çevre analizi için ise, ışık, hava ve gürültü kirliliği takibi, yangın algılama sistemi, bulut tabanlı hava izleme sistemlerinde, deprem ve tsunami erken uyarı sistemlerinde kullanılmaktadır.

Nesnelerin İnterneti Avantajları ve Dezavantajları

Avantajları

• İnternete bağlı herhangi bir cihazla, her yerden her an bilgiye erişim özelliği,
• Bağlantılı elektronik cihazlar arasında gelişmiş iletişim
• Data paketlerinin bir bağlantılı ağ üzerinde transferi ile zaman ve para tasarrufu
• İnsan müdahalesini azaltılması ve iş servisinin kalitesinin gelişmesine katkı sağlaması
• Günlük yaşamda birçok şeyi insanlar için daha kolay hale getirmesi
• Sağlık sektöründe uzaktan kontrol ile hastalıkların tedavisi
• Enerji sektöründe uzaktan takip ve kontrol ile daha kesintisiz ve kaliteli güç üretimi

Dezavantajlar

• İnternete bağlı cihaz sayısı arttıkça, bu cihazların hacklenmesi ve kişisel bilgilerin çalınma ihtimali de artıyor.
• Girişimcilerin milyonlarca cihazın, bilgi toplaması ve bu bilgisinin idaresi gibi zorlu bir konunun üstesinden gelmesi gerekiyor.
• Eğer sistemde bir açık olursa bu sisteme bağlı tüm cihazlar bu açıktan etkilenir.
• Nesnelerin interneti için uluslararası bir standart olmadığından, farklı üreticilerin ürettiği cihazların birbirleriyle iletişimde olması bir hayli zor olacak.

Nesnelerin interneti, günümüzde gelişerek birçok alanda bizlere zamandan ve paradan tasarruf sağlıyor. Bu sebepten de gelişimi çok hızlı bir şekilde devam ediyor. Gelişmiş ülkelerde bundan yaklaşık 20-30 yıl sonra, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde de yaklaşık 50 yıl sonra bu teknolojiyi hemen hemen her yerde görmek mümkün olabilir. Bundan 50 yıl önceki teknolojiyi bir düşünün ve bugün ile kıyaslayın. Bilim kurgu filmlerinde gördüğümüz o ileri teknolojinin olduğu bir gelecek, çok da uzakta değil.

Kaynak: Techtarget

Nesnelerin interneti yani IoT ile ilgili hazırladığımız bu içerik ile umarız ki konuyu iyi bir şekilde anlatmışızdır. Konu ile ilgili sorularınızı, görüş ve önerilerinizi yorum olarak belirtmeyi unutmayınız.