Teknoloji

İşlemci (CPU) Nedir? Nasıl Çalışır? İşlemci Çekirdekleri

0
İşlemci (CPU) Nedir? Nasıl Çalışır?

Mühendistan Aylık Ücretsiz Bülten Aboneliği

İşlemci yani CPU, bir bilgisayarın en önemli birimidir. Bilgisayarların beyni olarak nitelendirebileceğimiz işlemciler, programlardan, işletim sisteminden veya diğer bilgisayar birimlerinden gelen bilgileri işlerler. Bu içeriğimizde İşlemci Nedir? Nasıl Çalışır? Modelleri Nelerdir? sorularının cevabını sizler için derledik.

İşlemci (CPU) Nedir?

İşlemci, İngilizce olarak Central Processing Unit yani kısa haliyle CPU olarak bilinir.Bu ifade Türkçe olarak Merkezi İşlem Birimi olarak çevrilir ama genellikle kısa olarak işlemci olarak ifade edilir. CPU, bilgisayarların verilerini işleyerek komutların yerine getirilmesini sağlayan bir birimdir. Klavye tuşlardan, programları veya bilgisayar üzerinde yaptığınız her hangi bir işlemde komut işlemciye gider ve bilgi burada işlenerek gerekli tepki (programı açma, kapama vb.) işlemci tarafından yerine getirilir.

İşlemciler bünyesinde milyarlarca mikroskobik transistör barındırır ve temel makine dili olan 1 ve 0’lardan oluşan kodlama sistemi ile çalışır. Bu transistörler bilgisayarın belleğinde bulunan çeşitli programları veya komutları çalıştırmak için gerekli olan hesaplamaları yerine getirir.

işlemci (CPU)

İşlemcilerin boyutunun küçültülmesi ve aynı zamanda kapasitesinin arttırılması yıllar boyunca bu konuda en büyük AR-GE çalışmasıdır. Bu çerçevede de transistör boyutları yıllar içerisinde küçültülerek akıllı telefonlarda, tabletlerde ve bilgisayarda kullanılan mikroişlemci olarak da isimlendirilen işlemciler oluşturuldu. Bilgisayar ve telefonlarda kullanılan işlemciler boyutundan dolayı mikroişlemci olarak da bilinir.

İşlemci Nasıl Çalışır?

Merkezi işlem birimi yani işlemciler temel makine dili kodlamasıyla çalışır yani 0 ve 1. Bu kodların oluştuğu ikili 10011100 gibi sayı 2’li sayı kümelerine göre işlem yapar. Bir işlemcinin veya mikroişlemcinin algılayabileceği kodların tamamına o işlemcinin kod kümesi denir. İşlemciler yapısında bulunan transistörler aracılığıyla aritmetik ve mantıksal işlemleri yapabilir. Transistörlere gelen makine kodları yapılarındaki yazılıma göre değerlendirilerek gerekli işlemi yerine getirirler. İşlemciler çekirdek adı verilen işlem yapılarından oluşur ve asıl işlemin gerçekleştiğin yerlerdir. İşlemci ALU (Aritmetic Logic Unit-Aritmetik Mantık Birimi) ile matematiksel ve mantıksal işlemleri gerçekleştirir.

İşlemci nasıl çalışır

İşlemci Çekirdekleri

İşlemcilerin bünyesinde çekirdek adı verilen işlem yapıları bulunur. Bilgisayarın beyni olarak nitelendirilen işlemcilerin beyni de çekirdeklerdir. CPU içerisinde asıl işin yapıldığı yerler çekirdeklerdir. Bundan dolayı çekirdek sayısı ne kadar fazla ise işlemci hızları da o kadar yüksektir. Çekirdek sayısı ne kadar yüksek olursa aynı anda daha çok işlem yapılabilir.

İşlemciler ilk çıktığında tek çekirdekli (single-core) idi. Şuan ise piyasada en düşük 2 çekirdekli işlemciler bulunmaktadır ve çekirdek sayısı CPU modeline göre 8, 12, 16’ya kadar çıkabilir. İşlemciler de çekirdek sayısan göre işimlendirilir.

  • 2 Çekirdekli (dual-core)
  • 4 Çekirdekli (quad-core)
  • 6 Çekirdekli (hexa-core)
  • 8 Çekirdekli (octa-core)

İşlemcilerde çekirdeğin yanı sıra işlemci hızı da önemlidir. CPU hızı, CPU saat hızı (Clock Speed) olarak da bilinir.

işlemci çekirdekleri

İşlemci Hızı Nedir?

İşlemci hızı veya işlemci saat hızı, işlemcinin belirli bir zaman periyotunda gerçekleştirdiği işlem sayısını ifade eder. İşlemcilerde gördüğümüz GHz (Gigahertz) birimindeki ifade işlemcinin hızıdır. CPU hızı, işlemcinin bir saniye içerisinde gerçekleştirebileceği maksimum işlem adedini temsil eder.

İşlemcilerin çekirdeklerinde gerçekleştirilen her bir işlem 1 Hz olarak ifade edilir. 2 GHz hızındaki bir CPU, bir saniyede 2.000.000.000 (iki milyar) işlem gerçekleştirilebilir.

Çekirdek sayısı aynı olan iki işlemciden hangisinin saat hızı daha fazlaysa o daha hızlıdır. Saat hızı her bir çekirdekte ayrı ayrı oluşan işlemlerdir. Yani 2 GHz hızındaki CPU, her çekirdeğinde saniyede 2 milyar işlem yapar yani toplamda 4 milyar işlem yapabilir. Bu sebepten de 2 GHz hızında 4 çekirdekli bir CPU, 3 GHz hızında 2 çekirdekli bir işlemciden daha hızlıdır. Sonuç olarak işlemciler arasında hız kıyaslanması yapılmak isteniyorsa önce çekirdek sayısına bakılır ve çekirdek sayısı aynı ise hız değerlerine bakılır.

İşlemci Firmaları

İşlemcileri üreten birçok firma bulunmaktadır. Bunlardan en bilinen iki firma Intel ve AMD firmalarıdır. Bu firmaların yanı sıra MediaTek, HiSilicon, Zilog, Mostek, Qualcomm, Samsung ve NexGen gibi birçok eski ve yeni firmalar vardır. Firma üreticileri işlemcilerin kullanım amaçlarına veya cihazlara göre farklı modeller ve özelliklerde üretim yaparlar. Bilgisayar işlemcilerinde Intel firmasının “Intel Core” serisi ve AMD firmasının da “Ryzen” serisi öne çıkmaktadır. İşlemci firmaları, tüketicinin talebine ve kullanım amacına uygun bir şekilde farklı kapasitelerde düşük veya yüksek fiyatlı işlemciler üretebilirler. Bu şekilde daha geniş bir yelpazede daha yüksek satış oranı yakalarlar.

işlemci firmaları

İşlemci (CPU) Nasıl Seçilir?

Bu konu ile ilgili geniş kapsamlı bir içerik hazırlayacağız. Ama kısaca bahsedersek. Önceki paragraflarda da belirttiğimiz gibi işlemci seçimi için en önemli faktörler, işlemcinin çekirdek sayısı ve hızıdır. Çekirdek sayısı ne kadar yüksek ise işlemci de o kadar yüksektir. Eğer iki işlemcinin çekirdek sayısı aynı ise, bu sefer hızı daha yüksek olan daha hızlıdır. Tabi bu seçim biraz da kullanım amacına göre şekillenmelidir. Eğer oyun ve performans bilgisayarı istiyorsanız 8 çekirdekli bir işlemci seçebilirsiniz. Ama günlük kullanım için düşünüyorsanız 2 veya 4 çekirdekli bir bilgisayar da sizin için fazlasıyla yeterli olacaktır. Son bir kriter de işlemcinin neslidir. İşlemci seçerken neslinin de en yenisi olduğuna dikkat etmelisiniz.

İşlemci yani CPU ile ilgili vereceğimiz bilgiler şimdilik bu kadar. Konu ile ilgili merak ettiklerinizi yorum kısmından bizlere iletebilirsiniz.

Benzer İçerikler

Emre LEBLEBİCİOĞLU
Emre LEBLEBİCİOĞLU, 1993 yılının Ekim ayında Adana'nın Seyhan ilçesinde doğdu. İlk,orta ve lise öğrenimini burada tamamladı. 2011 yılında Karabük Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği bölümünü kazandı. 2012 yılında ise yine aynı üniversite de Mekatronik Mühendisliğinde çift anadal programına başladı. 2014 yılının ilk döneminde Erasmus programı kapsamında Bükreş Politeknik Üniversitesi'nde eğitim aldı. 2015 yılında haziran ayında Enerji Sistemleri Mühendisliğinden, ağustos ayı sonunda ise Mekatronik Mühendisliğinden mezun oldu. Mezuniyetten sonra ise yaklaşık 2 yıl solar enerji sektöründe faaliyet gösterdi. Askerlik vazifesini de yedek subay olarak tamamladı. Şuan da ise Marmara Üniversitesi İngilizce Makine Mühendisliği bölümünde tezli yüksek lisans yapmaktadır. İleri seviyede İngilizce ve başlangıç düzeyinde Almanca bilmektedir.

Bilmeniz Gereken En Önemli Word Kısayol Tuşları

Önceki Yazı

Bor Nedir? Nerelerde Kullanılır? Borun Özellikleri Nelerdir?

Sonraki Yazı

Yorum

Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunları da beğenebilirsiniz

Bu konuda daha fazla Teknoloji