Periyodik Tablo Nedir ?

Periyodik Tablo

Elementlerin belli bir kurala göre sıralandığı periyodik tablo , bilinen kimyasal elementlerin tümünü belirli özelliklere göre sıralar. Elementler, artan atom numarasına göre soldan sağa ve yukarıdan aşağıya doğru sıralanmıştır.

 Periyodik tablo satırlarına periyot denir. Bir elementin periyot sayısı, Los Alamos Ulusal Laboratuvarı’na göre, bir elektronun element içerisinde kapladığı en yüksek enerji seviyesini gösterir. Bir periyottaki elektron sayısı, periyodik tablo üzerinde aşağı doğru inildikçe artar, yukarı çıkıldıkça azalır; bu nedenle, atomun enerji seviyesi arttıkça, enerji seviye artışı başına enerjinin alt seviye sayısı da artar.

Periyodik tablo içerisinde (“grup” olarak adlandırılır) aynı sütunda yer alan elementler aynı valans elektrona (dizilimdeki son elektron sayısı) , benzer diziliş konfigürasyonuna sahiptir ve sonuç olarak kimyasal olarak benzer şekilde davranırlar.

Periyodik Tablo ‘nun Babası

Bir Rus kimyacı ve mucit olan Dmitri Mendeleev, Royal Society of Chemistry’e göre periyodik tablonun “babası” olarak kabul edilir. 1860’larda Mendeleev, St. Petersburg, Rusya’da bir üniversitede popüler bir öğretim görevlisiydi. O zamanlar Rus dilinde modern bir kimya ders kitabı bulunmadığından Mendeleev bir tane yazmaya karar verdi.

Elementleri herhangi bir düzende koymak oldukça zor oldu. O zamanlar şu anki elementlerin yarısından azı biliniyordu ve bunlardan bazıları hakkında bilinen bilgiler de tam anlamıyla doğru değildi.

Mendeleev en sonunda, “Kimya Prensipleri” (iki cilt, 1868-1870) başlıklı, kimya ders kitabını yazdı. Kartlara elementlerinin özelliklerini yazdıktan sonra, Royal Society of Chemistry’e göre, elementlerin atom ağırlığına göre düzenlemeye başladı. Üç gün boyunca bu “bulmaca” üzerinde yoğun bir şekilde çalıştıktan sonra Mendeleev, tüm elementlerin olması gereken yerlerine geçtikleri bir rüya gördüğünü söyledi. Uyandığında ise hemen bir parça kağıda bunu yazdı.

Periyodik Tablo Mucidi Dmitri Mendeleev
Periyodik Tablo Mucidi Dmitri Mendeleev

Mendeleev, elementleri hem atom ağırlığına hem de son elektron düzeyine (valans elektron) göre düzenledi. Henüz keşfedilmemiş olan elementler için periyodik tablo içerisinde bir yer bırakmadı fakat bu elementlerin beş tanesinin ve bileşiklerinin özelliklerini tahmin etti. 1869’da, bulguları Rus Kimya Derneği’ne sundu. Yeni periyodik sistemi, Alman  Zeitschrift fϋr Chemie (Kimya Dergisi) dergisinde yayınlandı.

Periyodik Tablo Okuma

Periyodik tablo çok sayıda önemli bilgi içermektedir. Bunlar;

1) Atom Numarası

Bir atomdaki proton sayısı, o elementin atom numarası olarak adlandırılır. Proton sayısı, hangi elementin bir nevi kimliğidir ve ayrıca elementin kimyasal davranışını belirler. Örneğin, karbon atomları 6 protona sahiptir, hidrojen atomları 1 ve oksijen atomları ise 8 protona sahiptir.

2) Kütle Numarası

Bir elementin çekirdeğinde bulunan proton ve nötron sayısının toplamına kütle numarası denir. Elementin sol üst kısmına yazılır.

Kütle Numarası = Proton Sayısı + Nötron Sayısı

3) Atom Sembolü

Atom sembolü (veya element sembolü), bir elementi (karbon için “C”, hidrojen için “H” ve oksijen için “O” gibi) temsil eden bir kısaltmadır. Bu semboller uluslararası olarak kullanılmaktadır ve bazı şaşırtıcı kullanımları vardır. Örneğin, tungsten için sembol “W” dir, çünkü bu elementin diğer bir ismi wolfram’dır. Ayrıca, altın için atomik sembolü “Au” dır, çünkü Latince altın kelimesi Aurum ‘dur.

4) Atom Ağırlığı

Bir elementin standart atom ağırlığı, atomik kütle birimindeki elementin ortalama kütlesidir. Tekli atomların her zaman atomik kütle birimlerinin bir tam sayıya sahip olması; Bununla birlikte, periyodik tablo bünyesindeki atom kütlesi bir ondalık sayı olarak belirtilmiştir, çünkü bu bir elementin çeşitli izotoplarının ortalamasıdır. Bir element için ortalama nötron sayısı atom kütlesinden proton sayısını (atom numarası) çıkararak bulunabilir.

Not: İzotop, bir elementin atom numarası aynı ancak atom ağırlığı farklı olan başka bir çeşidine denir.

5) 93-118 Arası Atom Ağırlığına Sahip Elementler

Doğal olarak oluşan elementlerin atom ağırlığı, elementin izotopunun doğal miktarının ortalamasından hesaplanır. Ancak laboratuvar ortamında oluşturulan atom numarası 92’den daha büyük olan elementler doğal olarak oluşmuş elementler değildir. Bu elementlere  uranyum ötesi elementler  denir.

Atom numaraları 104 ve üzeri olan elementlere süper ağır elementler denir. Bu elementler genellikle kararsız halde bulunan içerisinde proton sayısı artan büyük bir çekirdeğe sahiptir. Aralık 2015 yılında Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Derneği (IUPAC) 4 yeni süper ağır elementin ismini açıkladı. Bunlar;

113 :Nihonyum (Nh)

115 : Moskovyum (Mc)

117 : Tenesin (Ts)

118 : Oganesyon (Og)

Periyodik Tablo  Özellikleri ve Değişimleri

Periyodik tablo soldan sağa doğru 1A grubundan başlar 8A grubuna kadar sıralanır. Bu sıralama elementlerin metal, ametal, yarı metal olma durumuna göredir.

  • 1A grubu Alkali Metallerdir
  • 2A grubu Toprak Alkali Metallerdir
  • 3A grubu Toprak Metalleridir
  • 7A grubu Halojenlerdir
  • 8A grubu Soygazlardır
  • B grubu ise geçiş metalleridir

Resimdeki periyodik tablo üzerinde renklere göre elementlerin soygaz, metal, ametal, yarı metal ve soygaz olduğu belirtilmektedir.

Element Türlerine Renklendirilmiş Periyodik Tablo
Element Türlerine Renklendirilmiş Periyodik Tablo

Periyodik cetvelde yukarıdan aşağı doğru inildikçe;

  • Atom numarası ve metalik özellik artar.
  • Elektron sayısı artar ancak ametallik özellik azalır
  • Atop çapı büyür ve kütle numarası artar

Periyodik Tablo üzerinde soldan sağa doğru gidildikçe;

  • Atom numarası ve kütle numarası artar.
  • Elektron sayısı artar ancak metalik özellik azalır.
  • Atom çapı büyür ve kütle numarası artar.

Kaynak : LiveScience

Etiketler

Emre LEBLEBİCİOĞLU

Emre, 1993 yılın ekim ayında Adana'nın Seyhan ilçesinde doğdu. İlk,orta ve lise öğrenimini burada tamamladı. 2011 yılında Karabük Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği bölümünü kazandı. 2012 yılında ise yine aynı üniversite de Mekatronik Mühendisliğinde çift anadala başladı. 2014 yılının ilk döneminde erasmus programı kapsamında Bükreş Politeknik Üniversitesi'nde eğitim aldı. 2015 yılında haziran ayında Enerji Sistemleri Mühendisliğinden, ağustos ayı sonunda ise Mekatronik Mühendisliğinden mezun olmuştur. Mezuniyetten sonra ise 1.5 yıl solar enerji sektöründe faaliyet göstermiştir. Askerlik vazifesini de yedek subay olarak tamamlamıştır.

İlişkili Makaleler

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir

Burayı da inceleyebilirsiniz

Close
error: Content is protected !!
Close